Akcje z USA kupowane na historycznym szczycie, spółka po spółce: małe spółki od 1998, łącznie z upadłymi

Jak powstało to badanie

Wcześniejsze badanie czterech indeksów z USA pokazało, że tylko indeks małych spółek, Russell 2000, wypadał słabiej niż zwykle w roku po historycznym szczycie, choć ta różnica mogła być przypadkiem. Na X padła uwaga od @mrs_btc_, że dołożenie spółek wycofanych z giełdy „will gut small cap returns”, czyli mocno obniży wyniki małych spółek. Indeks przestaje liczyć upadającą spółkę, gdy ta z niego wypada, więc jej końcowa strata nigdy się w nim nie pojawia. Dlatego przeliczyłem to spółka po spółce: 8496 spółek z USA, które weszły na giełdę w 1998 roku lub później, łącznie z tymi, które potem upadły.

Zanim policzyłem pierwszą stopę zwrotu, spisałem, jak będę liczyć i jak opiszę każdy możliwy wynik, żeby po fakcie nie szukać wersji, która wygląda najlepiej. Dla średniej ta uwaga się potwierdziła: szacowane końcowe straty upadłych spółek obniżyły średni wynik małych spółek, bardziej po szczycie niż po zwykłym dniu. Mediana małych spółek i tak była taka jak zwykle.

Wojciech, 8 października 2026

Wyniki w skrócie

+6,8% / +10,9%

Małe spółki z USA, średnio w roku po nowym historycznym szczycie i po dowolnym dniu, łącznie z upadłymi. Sam przypadek daje taką różnicę mniej więcej 2 razy na 100

+3,7% / +3,4%

To samo dla mediany małych spółek: prawie bez różnicy

−4,1 pp.

Różnica w punktach procentowych. Zależy od tego, ile spółka, która upadła, straciła po ostatniej notowanej cenie: przyjąłem typowe szacunki z badań nad spółkami wycofanymi z obrotu (30% na NYSE, 55% na Nasdaq; przejęcie bez dodatkowej straty). Przy zerowej stracie różnica to 2,2 pkt, w granicach przypadku; przy całkowitej 6,7 pkt

8496

spółek z USA, które weszły na giełdę w 1998 roku lub później, łącznie z tymi, które upadły albo zostały przejęte

Tezy i werdykty

Cztery tezy i co na to dane

Wszystkie sprawdzone tezy ze wszystkich badań →

Sprawdzana teza	Wynik	Werdykt
Po historycznym szczycie małe spółki z USA mają słabszy rok, także gdy policzyć spółki, które później upadły	Rok po rekordzie średnio 6,8% wyżej, po dowolnym dniu 10,9%; po losowym przesunięciu dat rekordów tak duża różnica wyszła w 2 na 100 prób. Wynik zależy od straty przyjętej dla upadłej spółki: bez niej różnica to 2,2 pp., w granicach przypadku, przy stracie całkowitej 6,7	Średnio tak
Mediana małych spółek z USA jest niższa rok po historycznym szczycie	Mediana +3,7% rok po rekordzie, +3,4% po dowolnym dniu; spółka po roku wyżej w 55% przypadków wobec 53%. Po 3 latach już słabiej: +7,1% wobec +12,8%	Nie: podobnie
Duże spółki z USA mają słabszy rok po historycznym szczycie	Rok po rekordzie średnio 11,4%, po dowolnym dniu 12,0%, w granicach przypadku. We wszystkich spółkach od 2003 różnica 2,1 pp., na granicy przypadku. Po 3 latach średnio niżej: 34,5% wobec 38,6%	Brak wyraźnej różnicy
Po historycznym szczycie najsłabiej wypadają spółki z USA, które jeszcze nie zarabiają	Rok po rekordzie średnio 1,9%, po dowolnym dniu 7,8%, największa różnica z trzech grup według zysku; tak duża wyszła przypadkiem w 3 na 100 prób. Mediana takich spółek była po rekordzie wyższa: −3,8% wobec −9,8%	Średnio tak (wynik poboczny)

1 · Małe spółki

Małe spółki z USA wypadały średnio słabiej niż zwykle w roku po historycznym szczycie, także z upadłymi.

Każdego dnia uszeregowałem wszystkie notowane spółki według ich wartości rynkowej z tego dnia: 1000 największych to duże, kolejne 2000 to małe (mniej więcej to, co zawiera Russell 2000), reszta to mikro. Wśród małych spółek było 98 218 rekordowych zamknięć z pełnym rokiem po nich i 5,9 mln zwykłych dni do porównania. Rok po rekordzie były średnio 6,8% wyżej, z dywidendami; po dowolnym dniu 10,9%.

Zanim zobaczyłem wynik, zapisałem, jak opiszę różnicę poniżej zera, którą przypadek daje rzadziej niż 5 razy na 100: małe spółki nadal wypadały słabiej po historycznym szczycie, także z upadłymi. Po losowym przesunięciu całego kalendarza rekordów tak duża różnica wyszła w 2 na 100 prób. To wciąż średnia z wielu nakładających się lat: opisuje przeszłość i nie mówi nic o następnym rekordzie.

To spółki, które weszły na giełdę w 1998 lub później, więc z założenia młodsze. We wszystkich spółkach, z rekordami od 2003 roku, różnica jest prawie taka sama: −4,2 pp., przypadek 3,1%.

Średnia stopa zwrotu w 12 miesięcy po rekordzie wobec dowolnego dnia: duże spółki +11,4% wobec +12,0%, małe +6,8% wobec +10,9%, mikro −2,0% wobec +6,0%. Mediana: duże +9,0% wobec +9,2%, małe +3,7% wobec +3,4%, mikro +3,3% wobec −6,7%. — WB Trading Labs · Rys. 1Stopa zwrotu z dywidendami w 12 miesięcy, spółki, które weszły na giełdę w 1998 lub później, starty od 31 grudnia 1998 do 13 sierpnia 2025. Wielkość według wartości rynkowej, ustalana każdego dnia. Spółki, które później upadły, ze stratą końcową zależną od przyczyny. Dane: Sharadar, obliczenia własne.

Każda grupa według wielkości i zysku, 12 miesięcy po zamknięciu na historycznym szczycie

Grupa	Dni na rekordzie	Średnio po rekordzie	Średnio po dowolnym dniu	Przypadek	Mediana po rekordzie	Mediana po dowolnym dniu	Przypadek (mediana)
Duże (1000 największych)	76 724	+11,4%	+12,0%	17%	+9,0%	+9,2%	13%
Małe (kolejne 2000)	98 218	+6,8%	+10,9%	2,4%	+3,7%	+3,4%	91%
Mikro (pozostałe)	53 754	−2,0%	+6,0%	4,1%	+3,3%	−6,7%	73%
Już zarabiające	180 703	+7,6%	+10,6%	5,3%	+6,0%	+6,2%	8,2%
Jeszcze niezarabiające	39 164	+1,9%	+7,8%	3,2%	−3,8%	−9,8%	93%
Bez danych o zysku	13 465	+4,9%	+6,5%	17%	+5,5%	−1,7%	70%

WB Trading Labs · Tab. 1„Dni na rekordzie”: z pełnym rokiem po nich. „Przypadek”: jak często losowo przesunięty kalendarz rekordów daje równie dużą różnicę, w tę samą stronę (wyjaśnienie w metodzie). „Bez danych o zysku”: brak raportu z ostatnich 15 miesięcy.

2 · Mediana małych spółek

Mediana małych spółek z USA była po historycznym szczycie prawie taka sama jak po dowolnym dniu.

Mediana, czyli środkowy wynik, pokazuje co innego niż średnia. Rok po rekordzie mediana małych spółek wynosiła +3,7%, po dowolnym dniu +3,4%, a małe spółki kończyły rok wyżej w 55% przypadków, wobec 53%. Ta różnica jest głęboko w granicach przypadku: wychodziła w 91 na 100 przesuniętych kalendarzy.

Różnica bierze się więc z ogonów rozkładu, nie ze środka. Po dowolnym dniu średnia (10,9%) jest daleko nad medianą (3,4%), bo podciąga ją garstka bardzo dużych wzrostów; po rekordzie obie są bliżej siebie (6,8% i 3,7%). Do tego dochodzą końcowe straty upadłych spółek, które mocniej obciążają rok po rekordzie i dają mniej więcej połowę różnicy (punkt 3).

Licząc tylko pierwszy rekord po co najmniej trzech miesiącach (63 sesjach) bez rekordu, jak we wcześniejszym badaniu indeksów, zostaje 6379 takich szczytów. Ich mediana to +4,6%, powyżej +3,4% po dowolnym dniu; losowe zestawy zwykłych dni tej samej wielkości dochodziły tak wysoko 3 razy na 100. Ich średnia, 9,3%, i tak była niższa niż 10,9%.

Po trzech latach obraz się zmienia: tam niższa była nawet mediana małych spółek, +7,1% po rekordzie wobec +12,8% po dowolnym dniu. A w szerszym sprawdzeniu, czyli wśród wszystkich spółek od 2003 roku ze szczytem liczonym od 1998, mediana małych spółek po roku była 1,2 pp. niżej, w granicach przypadku.

Małe spółki z USA po zamknięciu na historycznym szczycie i po dowolnym dniu, według horyzontu

Horyzont	Średnio po rekordzie	Średnio po dowolnym dniu	Przypadek	Mediana po rekordzie	Mediana po dowolnym dniu	Przypadek (mediana)
1 mies.	+0,4%	+0,8%	3,2%	+0,4%	+0,4%	3,8%
3 mies.	+1,6%	+2,4%	6,3%	+1,3%	+1,1%	90%
6 mies.	+3,7%	+5,1%	8,4%	+2,3%	+1,9%	87%
12 mies.	+6,8%	+10,9%	2,4%	+3,7%	+3,4%	91%
3 lata	+20,3%	+32,7%	poniżej 0,1%	+7,1%	+12,8%	poniżej 0,1%

WB Trading Labs · Tab. 2Stopy zwrotu z dywidendami, spółki, które weszły na giełdę w 1998 lub później. Horyzonty na siebie zachodzą, więc to nie pięć osobnych wyników. Dane kończą się 14 sierpnia 2026.

3 · Upadłe spółki

Dla małych spółek z USA różnica zależy od tego, ile traci spółka, która upadła.

Dane cenowe kończą się na ostatniej transakcji, więc końcowej straty spółki, która upada, w nich nie ma. Regułę wybrałem, zanim zobaczyłem wyniki: spółka wycofana z obrotu po upadłości, decyzji regulatora albo na własny wniosek traci jeszcze 30%, jeśli była notowana na NYSE lub NYSE American, i 55%, jeśli na Nasdaq, czyli tyle, ile wynoszą typowe takie straty w badaniach akademickich (Shumway 1997; Shumway i Warther 1999). Przejęta lub połączona spółka nie traci nic więcej. Po wycofaniu pieniądze do końca tych 12 miesięcy rosną jak S&P 500 z dywidendami. Ta sama reguła działa po dowolnym dniu, więc upadki obniżają obie strony.

Bez żadnej straty końcowej różnica dla małych spółek spada do 2,2 pp., a tak duża wychodzi w 8 na 100 przesuniętych kalendarzy, czyli w granicach przypadku. Przy stracie całkowitej rośnie do 6,7. Według reguły straty końcowe obniżyły średnią po rekordzie o 2,3 pp., a po dowolnym dniu o 0,4: upadłe spółki ważą więcej w roku po rekordzie.

Pozostałe warianty, spisane 8 października, dają od −4,1 do −4,4 pp., każdy z przypadkiem od 1,4% do 3,1%. Jeśli każdą spółkę liczyć raz zamiast każdego dnia, różnica rośnie do 7,7-16,3 pp., zależnie od tego, z którymi spółkami porównuję. Spółka z jednym rekordem tuż przed załamaniem waży wtedy tyle samo co spółka z setkami rekordów, więc nie traktuję tego jako mocniejszego wyniku.

Średnia stopa zwrotu w 12 miesięcy dla małych spółek po rekordzie wobec dowolnego dnia: przy stracie końcowej 0% +9,1% wobec +11,2%, według reguły +6,8% wobec +10,9%, przy stracie −100% +3,6% wobec +10,4%. — WB Trading Labs · Rys. 2Średnia stopa zwrotu z dywidendami w 12 miesięcy, małe spółki (od 1001. do 3000. miejsca pod względem wartości rynkowej), które weszły na giełdę w 1998 lub później. Przejęte i połączone spółki w każdej wersji nie tracą nic więcej.

Małe spółki z USA, 12 miesięcy: wynik w każdym wariancie spisanym przed liczeniem

Wariant	Średnio po rekordzie	Średnio po dowolnym dniu	Różnica, pp.	Przypadek
Główna reguła	+6,8%	+10,9%	−4,1	2,4%
Strata końcowa 0%	+9,1%	+11,2%	−2,2	7,6%
Strata końcowa −100%	+3,6%	+10,4%	−6,7	poniżej 0,1%
Wycofane bez podanej przyczyny: 0%	+6,8%	+10,9%	−4,1	2,4%
Po wycofaniu gotówka zamiast S&P 500	+5,9%	+10,4%	−4,4	1,4%
Z notowaniami poza giełdą po wycofaniu	+6,8%	+10,9%	−4,1	2,4%
Bez progu ceny 1 USD	+6,8%	+11,0%	−4,2	2,5%
Szczyt od 1998, wszystkie spółki, od 2003	+8,5%	+12,7%	−4,2	3,1%
Każda spółka liczona raz, wobec wszystkich małych spółek	−8,8%	−1,1%	−7,7	nie podaję
Każda spółka liczona raz, wobec dowolnego dnia tych samych spółek	−8,8%	+7,6%	−16,3	nie podaję

WB Trading Labs · Tab. 3„Każda spółka liczona raz”: najpierw średnia każdej spółki, potem średnia ze spółek; krótko notowane spółki ważą wtedy tyle co długo notowane, więc poziomy spadają. Z tych dwóch wierszy górny porównuje spółki z rekordem ze wszystkimi małymi spółkami, dolny z dowolnym dniem tych samych spółek; spółka, która nigdy nie doszła do rekordu, to często taka, która tylko traciła, więc spółki z rekordem mają przeciętnie lepsze dni. Przypadku nie podaję: test z przesuniętym kalendarzem pasuje tylko do dolnego wiersza, a przy liczeniu każdej spółki raz mierzyłby głównie spółki z kilkoma rekordami. „Szczyt od 1998”: wszystkie spółki, rekordy od 2003, szczyty liczone dopiero od 1998.

4 · Duże spółki i mikrospółki

Duże spółki z USA nie wypadały wyraźnie słabiej w roku po historycznym szczycie; mikrospółki tak, ale tylko średnio.

Rok po rekordzie duże spółki były średnio 11,4% wyżej, wobec 12,0% po dowolnym dniu, a mediana 9,0% wobec 9,2%; co najmniej taka różnica wychodziła przypadkiem w 17 na 100 prób. To zgadza się z wcześniejszym badaniem indeksów, w którym S&P 500, Nasdaq-100 i Russell 1000 nie wypadały słabiej. Po trzech latach były jednak średnio niżej, 34,5% wobec 38,6%, a w szerszym sprawdzeniu od 2003 roku różnica po roku to 2,1 pp., na granicy przypadku (5,0%).

Mikrospółki, czyli wszystko poniżej 3000 największych, mają największą średnią różnicę: −2,0% rok po rekordzie wobec +6,0% po dowolnym dniu. Mediana mikrospółek była jednak po rekordzie wyższa, +3,3% wobec −6,7%, więc i tu średnia i środek rozkładu idą w przeciwne strony. Mikrospółki pokazuję jako opis, nie jako sprawdzaną tezę.

5 · Zysk

Spółki z USA, które jeszcze nie zarabiały, wypadały po historycznym szczycie średnio najsłabiej.

Podzieliłem spółki według zysku netto z ostatnich 12 miesięcy, z ostatniego raportu złożonego przed danym dniem. Spółki, które jeszcze nie zarabiały, były rok po rekordzie średnio 1,9% wyżej, wobec 7,8% po dowolnym dniu: różnica 5,9 pp., która przypadkiem wyszła w 3 na 100 prób. Zarabiające wypadały słabiej o 3,0 pp., na granicy przypadku (5,3%). Wśród samych małych spółek różnica dla niezarabiających to 6,4 pp.

I tu mediana idzie w drugą stronę: dla niezarabiających to −3,8% w roku po rekordzie i −9,8% po dowolnym dniu. Jeśli zamiast zysku netto wziąć zysk operacyjny, różnica dla niezarabiających rośnie do 14,1 pp., a dla zarabiających znika (0,0).

Metoda i zastrzeżenia

Co mierzy to badanie, a czego nie

Dane: dzienne ceny i raporty finansowe z Sharadar (Nasdaq Data Link) dla 15 701 spółek z USA (akcje zwykłe notowane na NYSE, NYSE American i Nasdaq), od 31 grudnia 1997 do 14 sierpnia 2026, łącznie ze spółkami później wycofanymi z obrotu. Stopy zwrotu z dywidendami; S&P 500 z dywidendami z Yahoo Finance. Ceny i zdarzenia korporacyjne z wyciągu z 17 sierpnia 2026, lista spółek i raporty z aktualizacji z września 2026. Publikuję tylko zbiorcze wyniki.
Rekord: zamknięcie (skorygowane o splity, bez dywidend) nie niższe niż każde wcześniejsze zamknięcie tej samej spółki. Pierwszych 252 sesji (około roku) każdej spółki nie liczę ani jako rekordu, ani jako dowolnego dnia, a dzień liczy się tylko przy cenie co najmniej 1 USD.
Dlaczego od 1998: moje dane zaczynają się pod koniec 1997 roku, więc u spółki notowanej wcześniej nie widzę szczytów sprzed 1998. Test obejmuje więc 8496 spółek z pierwszą ceną 5 stycznia 1998 lub później: z założenia młodsze firmy. Szersze sprawdzenie bierze wszystkie spółki, liczy rekordy od 2003 roku i nazywa je „szczytem od 1998”; różnica dla małych spółek to w nim −4,2 pp., przypadek 3,1%.
Upadłe spółki: reguła opisana w punkcie 3. Według niej wśród wycofanych spółek 7097 zostało przejętych lub połączonych, 3554 upadło albo usunął je regulator, 157 odeszło na własny wniosek, a 531 nie ma podanej przyczyny w ciągu 45 dni od ostatniej ceny; te liczę jak upadłe, czyli ostrożniej.
Wielkość i zysk: tylko to, co było wiadomo w danym dniu: wartość rynkowa z ceny tego dnia i liczby akcji z ostatniego raportu, zysk z ostatniego raportu złożonego wcześniej. Nigdy dzisiejsze wartości.
„Przypadek”: rekordy chodzą seriami i wiele spółek bije rekordy w tych samych tygodniach. Przesuwam więc cały kalendarz rekordów o tę samą losową liczbę sesji dla każdej spółki, dłuższą niż horyzont, 4000 razy, i liczę, jak często daje to równie dużą różnicę w tę samą stronę. Tak samo dla median. Dla samych pierwszych rekordów: 20 000 losowych zestawów zwykłych dni tej samej wielkości. To orientacyjna miara, nie formalny test.
Wiele porównań: 3 wielkości, 3 grupy według zysku i 5 horyzontów to dziesiątki porównań, więc część z nich wyglądałaby nietypowo z samego losu. Zanim zobaczyłem wyniki, wybrałem tylko jedno, które miało dać odpowiedź: małe spółki, 12 miesięcy, spółki, które weszły na giełdę w 1998 roku lub później, reguła dla upadłych. Wszystko inne na tej stronie to opis.
Wagi: każdy dzień każdej spółki liczy się raz, więc spółki, które długo stoją na rekordach, ważą więcej. Gdy każdą spółkę liczyć raz, różnica dla małych spółek rośnie do 7,7-16,3 pp., zależnie od porównania (tab. 3).
Zasady spisane najpierw: 8 października, zanim policzyłem jakąkolwiek stopę zwrotu, spisałem metodę, regułę dla upadłych spółek i opis każdego możliwego wyniku, i zapisałem je w moim prywatnym repozytorium badawczym (commit b41de2fc0). Tam, gdzie dane wymusiły zmianę, opisuję ją poniżej.
Zmiana 1, wartość rynkowa: liczby akcji w raportach są przeliczone o wszystkie późniejsze splity, więc wzór w zapisanej postaci zawyżyłby na przykład wartość Apple z 1998 roku około 112 razy. Użyłem liczby akcji z danego dnia: liczby z raportu podzielonej przez splity po tym dniu. Na 60 000 losowo wybranych raportów tak liczona wartość zgadza się z wartością podawaną przez Sharadar w 99,4% przypadków, zapisany wzór w 75,8%.
Zmiana 2, notowania po wycofaniu: 425 wycofanych spółek dalej handlowano poza giełdą, czasem latami. Każdą kończę w dniu wycofania z giełdy, bo badanie obejmuje tylko notowania giełdowe; z tymi cenami różnica wynosi −4,1 pp. (Tab. 3).
Zmiana 3, liczebności: tabela pokrycia w zapisanej metodzie mieszała dwie wersje danych: bez podanej przyczyny jest 531 wycofanych spółek, a nie 145. Liczę je jak upadłe, zgodnie z regułą; bez straty końcowej dla nich różnica dalej wynosi −4,1 pp.
Drobniejsze wybory, których zapisana metoda nie rozstrzygała (kolejność przyczyn wycofania, liczenie sesji, 37 spółek ze zmienionym symbolem między wersjami danych, 39 spółek, których ceny kończą się wcześniej bez wycofania, które testy liczę dla median), są opisane razem z danymi.
Czego nie sprawdziłem: rynków poza USA ani przyczyn, dla których spółka była na rekordzie. Średnie opisują lata 1998-2026 i nie mówią, co stanie się po następnym rekordzie.

Krótka wersja trafia na X, do wątku, w którym ją obiecałem.

Obserwuj @WojciechBernPL

To samo pytanie na czterech indeksach z USA Wszystkie badania

W roku po własnym historycznym szczycie małe spółki z USA wypadały średnio słabiej - mediana tak jak zwykle