Rentowność 30-letnich obligacji USA dziś i szczyt bańki internetowej z 2000: rentowności i wyceny akcji od 1962

Jak powstało to badanie

Rano 5 października wpadł mi w oko popularny wpis porównujący dzisiejszy rynek obligacji ze szczytem z 2000 roku, więc postanowiłem to sprawdzić. Wczesnym wieczorem pierwsza wersja tej strony i wątek na X były już opublikowane. Godzinę później, wracając do metody, zobaczyłem błąd: potraktowałem tak samo rentowności spadające do 6% i rosnące do 6%. Zdjąłem wpisy i przebudowałem badanie wokół kierunku i wycen.

Wpis @Dan_Kostecki o forward C/Z poprowadził mnie jeszcze dalej, stąd część o prognozach zysków.

Wojciech, 5 października 2026

Wyniki w skrócie

4 z 5

wcześniejszych powrotów rentowności 30-latek do 6% przyszło przy spadających rentownościach; dziś rosną

68% do 85%

W tylu przypadkach S&P 500 był wyżej rok po pierwszym nowym szczycie rentowności 10-latek, zależnie od definicji szczytu; po dowolnym dniu: 75%

CAPE 41

wyżej tylko w 16 miesiącach od 1871, wszystkich od kwietnia 1999 do września 2000

−1,4 pp.

stopa zysku S&P 500 minus rentowność 10-latek, w punktach procentowych (pp.); w 1999 i 2000 −2,7 pp.

Tezy i werdykty

Sześć tez i co na to dane

Wszystkie sprawdzone tezy ze wszystkich badań →

Sprawdzana teza	Wynik	Werdykt
Rentowność 30-letnich obligacji USA przy 6% wyznaczyła szczyt giełdy z 2000 roku	S&P 500 osiągnął szczyt 24 marca 2000, w dniu, w którym rentowność 30-latek zamknęła się na 6,00%	Prawda, co do dnia
Rynek obligacji wygląda dziś jak w 2000	W 2000 rentowność 30-latek spadała do 6% (z 6,75% w styczniu); dziś rośnie (z 4,73% rok temu). Tak jak dziś wyglądał tylko czerwiec 1999	Odwrotny kierunek
Nowy szczyt rentowności 10-letnich obligacji USA szkodzi akcjom w kolejnym roku	Po pierwszym nowym szczycie rentowności 10-latek S&P 500 był rok później wyżej w 68% do 85% przypadków, zależnie od tego, którą z czterech definicji z Tab. 2 badania przyjąć. Po dowolnym dniu: w 75%. Żadna z tych różnic nie wykracza poza granice przypadku. Sprawdź sam →	Brak stałego efektu
…w kolejnych 3 miesiącach	Wyżej w 46% do 62% przypadków wobec 66%; słabiej po szczytach 1- i 3-letnich, nie po pozostałych	Niejednoznacznie
Akcje są dziś tak drogie jak w 2000	CAPE 41 dziś, 42 w czerwcu 1999, 43 w marcu 2000; wyżej tylko w 16 miesiącach od 1871. Wskaźnik C/Z na prognozowanych zyskach (FactSet 19,0) jest blisko średniej z ostatnich 10 lat	Blisko, na CAPE
Niski forward C/Z znaczy, że akcje są tanie	Forward C/Z spadł z 20,4 do 19,0, choć S&P 500 wzrósł o 2,0%: spadek wziął się z wyższych prognoz zysków (+9,3%), które zakładają +32% wzrostu w 2026. Taki rok od rekordowych zysków zdarzył się od 1962 tylko w 1994 i 2021	Nie: to wyższe prognozy

1 · Porównanie z 2000

W 2000 rentowności spadały do 6%, dziś do nich rosną.

S&P 500 osiągnął szczyt 24 marca 2000, a rentowność 30-latek zamknęła się tego dnia na 6,00%, więc data się zgadza. 30 września 2026 zamknęła się na 5,64%, najwyżej od 2002 roku.

Od 1993 roku rentowność 30-latek wracała do 6% pięć razy. W czterech przypadkach, także w marcu 2000, akurat spadała. Tylko raz, w czerwcu 1999, rosła, tak jak teraz.

Rentowność 30-latek od 1990: pięć powrotów do 6% w latach 1993-2000, cztery przy spadających rentownościach, jeden w czerwcu 1999 przy rosnących; dziś 5,64% i rośnie. — WB Trading Labs · Rys. 1Zamknięcie tygodniowe. Trójkąt w dół: rentowność przyszła do 6% spadając; w górę: rosnąc.

Pięć powrotów do 6% i dziś

Moment	30-latki rok wcześniej	Rentowność przyszła	CAPE	Zysk z akcji minus rentowność 10-latek	S&P 500 rok później
wrz 1993	7,33%	▼ spada	21	−0,9 pp.	+1,6%
sty 1996	7,85%	▼ spada	25	−0,1 pp.	+19,3%
mar 1998	6,83%	▼ spada	36	−2,0 pp.	+17,0%
cze 1999	5,79%	▲ rośnie	42	−2,7 pp.	+10,7%
mar 2000	5,54%	▼ spada	43	−2,7 pp.	−24,5%
Dziś	4,73%	▲ rośnie	41	−1,4 pp.	?

WB Trading Labs · Tab. 1„Rośnie”: rentowność wyżej niż 3 i 12 miesięcy wcześniej i na 12-miesięcznym szczycie. CAPE: cena S&P 500 do średnich zysków z 10 lat po inflacji (Shiller). Stopa zysku: odwrotność wskaźnika C/Z. S&P 500 jako indeks cenowy, bez dywidend.

2 · Nowe szczyty rentowności

Po nowym szczycie rentowności 10-letnich obligacji USA kolejny rok na S&P 500 wyglądał jak każdy inny.

Sprawdziłem więc, co robiły akcje po nowym szczycie rentowności 10-latek. Od 1962 roku zdarzyło się to 42 razy, licząc pierwszy nowy szczyt 52-tygodniowy po co najmniej 3 miesiącach bez takiego. Rok później S&P 500 był wyżej w 73% przypadków, po dowolnym dniu w 75%.

Inna definicja szczytu niewiele zmienia. Szczyty 3- i 5-letnie oraz szczyty po wzroście rentowności o co najmniej 1 punkt procentowy w rok dają od 68% do 85%. Wrześniowy szczyt był zarazem 3- i 5-letni, a rentowność jest o 1,14 pp. wyżej niż rok wcześniej. Żadna z tych liczb nie odbiega od zwykłych 75% bardziej, niż mógłby to zrobić przypadek.

S&P 500 po pierwszym nowym szczycie rentowności 10-latek: szczyty 1-, 3- i 5-letnie oraz 1-roczne po wzroście o co najmniej 1 punkt procentowy

Pierwszy nowy szczyt rentowności 10-latek	Nowe szczyty z pełnym rokiem po nich	Wyżej po 3 mies.	Wyżej po 12 mies.
szczyt 1-roczny	41	50%	73%
szczyt 3-letni	22	46%	68%
szczyt 5-letni	17	59%	82%
szczyt 1-roczny, +1 pp. w rok	13	62%	85%
każdy dzień na szczycie 1-rocznym	804 dni	·	63%
dowolny dzień od 1962	·	66%	75%

WB Trading Labs · Tab. 2Liczę tylko pierwszy nowy szczyt po co najmniej 3 miesiącach bez takiego; grupowanie po 1 lub 6 miesiącach daje te same wnioski. Wiersz „każdy dzień” liczy wszystkie dni na szczycie, więc długie wspinaczki ważą w nim więcej.

Sprawdź samWybierz definicję szczytu i horyzont, zobacz każdy przypadek od 1962 →

Gorzej wyglądają dwie rzeczy. W pierwszych 3 miesiącach po szczytach 1- i 3-letnich S&P 500 był wyżej mniej więcej w połowie przypadków (50% i 46% wobec zwykłych 66%), choć po szczytach 5-letnich i szybkich wzrostach już nie. A licząc każdy dzień na szczycie, a nie tylko pierwszy, odsetek po roku spada do 63%. Prawie połowa tych dni przypada na lata 1966-1981.

Wyniki S&P 500 po 42 pierwszych nowych szczytach rentowności 10-latek: po 3 miesiącach mediana −0,1% wobec +2,6% dla dowolnego dnia, po 12 miesiącach +10,9% wobec +10,5%. — WB Trading Labs · Rys. 2Kropka to jeden nowy szczyt (koło: wyżej, trójkąt: niżej), biała kreska to ich mediana. Szare pole: środkowa połowa wszystkich okresów od 1962, przerywana linia: ich mediana.

3 · Wyceny

Na CAPE (cena S&P 500 do średnich zysków z 10 lat, skorygowanych o inflację) dziś rzeczywiście przypomina 2000.

CAPE, czyli cena S&P 500 do średnich zysków z 10 lat po inflacji, wynosi dziś 41,4. Od 1871 roku był wyżej tylko w 16 miesiącach, wszystkich między kwietniem 1999 a wrześniem 2000. W czerwcu 1999, jedynym wcześniejszym przypadku rosnących rentowności przy 6%, wynosił 42; w marcu 2000 43.

Na tle obligacji dziś jest dalej od 2000: stopa zysku S&P 500, 3,8%, jest o 1,4 punktu procentowego niższa niż rentowność 10-latek, wobec 2,7 punktu w 1999 i 2000.

Czerwiec 1999 to jedyny przypadek zgodny z dzisiejszym w obu wymiarach: rosnące rentowności i CAPE powyżej 40. Rok później S&P 500 był 10,7% wyżej, choć szczyt przyszedł już w marcu 2000, po 9 miesiącach. To jeden przypadek, więc niczego nie dowodzi - pokazuję go, bo innego nie ma.

Forward C/Z według FactSet daje spokojniejszy obraz: 19,0, mniej niż średnia z 5 lat (19,8) i 10 lat (19,1). Obie liczby mogą być prawdziwe. Forward C/Z porównuje cenę z prognozami analityków i z ostatnią dekadą, która sama wypadała wysoko na tle historii; CAPE porównuje ją ze zrealizowanymi zyskami z 10 lat i z historią od 1871. Wysoki CAPE częściowo odbija szybki wzrost zysków w ostatnich latach, a prognozy analityków bywają zbyt optymistyczne. Nie mam historii forward C/Z z 2000 roku, więc tego porównania nie sprawdziłem.

CAPE od 1962: szczyt 44 w grudniu 1999, czerwiec 1999 42,2, dziś 41,4; trójkąty przy pięciu powrotach rentowności 30-latek do 6%. — WB Trading Labs · Rys. 3Miesięcznie. Trójkąty: pięć powrotów rentowności 30-latek do 6% (w dół: rentowność spadała, w górę: rosła) i dziś. Przerywana linia: dzisiejszy poziom. Dane: Robert Shiller przez multpl.com; ostatnie 4 miesiące na szacowanych zyskach.

Czy wysokie wyceny zmieniały to, co działo się po nowym szczycie rentowności? Nie w stały sposób, a przypadków jest bardzo mało. Same wyceny wyglądają na ważniejsze: w dniach z CAPE co najmniej 35 S&P 500 był rok później wyżej w 58% przypadków, wobec 75% ogółem. Tyle że to tylko trzy niezależne okresy (1998-2001, 2021-2022, 2024-2025), czyli za mało, żeby na tym budować.

S&P 500 wyżej rok po nowym szczycie rentowności 10-latek, według wycen

Pierwszy nowy szczyt rentowności 10-latek	Akcje drogie (CAPE 25+)	Akcje tańsze (CAPE poniżej 25)
szczyt 1-roczny	79% (n 14)	70% (n 27)
szczyt 3-letni	57% (n 7)	73% (n 15)
szczyt 5-letni	83% (n 6)	82% (n 11)
szczyt 1-roczny, +1 pp. w rok	100% (n 2)	82% (n 11)

WB Trading Labs · Tab. 3CAPE w miesiącu nowego szczytu. Próg 25 to w przybliżeniu mediana od 1962. Przy tak niewielu przypadkach żadna różnica nie jest rozstrzygająca.

Czy niski forward C/Z to efekt wysokich prognoz?

W dużej mierze tak. Od 30 czerwca do 30 września S&P 500 wzrósł o 2,0%, a forward C/Z według FactSet spadł z 20,4 do 19,0. Cena nie spadła - to prognozowane zyski poszły w górę, o 9,3% w jeden kwartał. Mniej więcej dwie trzecie tego to podniesione prognozy: szacunek FactSet na 2026 wzrósł o 6,2%. Reszta to kalendarz: okno „najbliższych 12 miesięcy” przesunęło się o kwartał dalej w 2027 rok, w którym analitycy oczekują wzrostu zysków o około 16%.

Dlaczego forward C/Z spadł w III kwartale 2026

	Okres lub poziom	Zmiana
S&P 500	30 cze → 30 wrz	+2,0%
Forward C/Z (FactSet)	20,4 → 19,0	−6,9%
Prognozowane zyski na 12 mies.	według FactSet	+9,3%
w tym: podniesione prognozy na 2026	340,49 $ → 361,66 $	+6,2%
w tym: przesunięcie okna o kwartał	w 2027, przy +15,8% wzrostu	+3,7%

WB Trading Labs · Tab. 4Forward C/Z i prognozy wzrostu: FactSet Earnings Insight, 2 października 2026. Zmiana prognoz na 12 miesięcy i na 2026 według FactSet. Przesunięcie okna jest przybliżone: zakłada, że prognoza na 12 miesięcy łączy lata 2026 i 2027 proporcjonalnie do czasu. Części nie sumują się dokładnie, bo prognozy na 2027 też się zmieniły.

Te prognozy zakładają rzadki rok. Analitycy FactSet oczekują wzrostu zysków S&P 500 o 32,4% w 2026. Od 1962 roku wzrost o 30% lub więcej w 12 miesięcy, licząc od zysków blisko rekordu, zdarzył się w 8 z 383 takich miesięcy, w latach 1994 i 2021. Pozostałe takie lata startowały ze zdołowanych zysków, po spadkach.

Tyle że to nie same nadzieje. Zrealizowane zyski urosły o 28,2% w 12 miesięcy do czerwca 2026, więc duża część prognozy ma pokrycie w wynikach. FactSet zwraca jednak uwagę, że wzrost zysków największych spółek technologicznych podbiły zyski z inwestycji, czyli zyski niższej jakości.

Podobny wzorzec widziałem w moim badaniu ocen analityków: tam ceny docelowe szły za kursem, tu prognozy zysków idą w górę za wynikami. Tamto badanie sprawdzało ceny docelowe i oceny, nie prognozy zysków, więc to podobieństwo, nie dowód.

4 · Kredyt

Firmy z ratingiem Baa płacą za dług niewiele więcej niż rząd USA, jak w 2007.

24 marca 2000 firma z ratingiem Baa płaciła za 10-letni dług 2,13 punktu procentowego więcej niż skarb USA, dokładnie medianę od 1986 roku. 1 października 2026 płaciła 1,49, mniej niż w 96% dni od 1986 roku. Ta sama dopłata wynosiła 1,60 w czerwcu 2007, przy ostatnim nowym szczycie rentowności 10-latek przed kryzysem finansowym, więc niska wartość niczego nie wyklucza.

Dopłata obligacji firm Baa ponad rentowność 10-latek USA od 1986: 2,13 w marcu 2000, 1,60 w czerwcu 2007, 1,49 w październiku 2026; mediana 2,13. — WB Trading Labs · Rys. 4Zamknięcie tygodniowe. Przerywana linia: mediana od 1986 (2,13). Dane: Moody's przez FRED.

Wszystkie nowe szczyty

42 pierwsze nowe szczyty rentowności 10-latek

Pokaż tabelę

Pierwszy nowy szczyt	Rentowność 10-latek	S&P 500 po 3 mies.	S&P 500 po 12 mies.
lip 1963	4,05%	+4,5%	+19,2%
sie 1965	4,24%	+7,3%	−2,4%
lip 1966	5,03%	−16,3%	+5,8%
wrz 1967	5,35%	−1,6%	+7,7%
mar 1968	5,95%	+13,4%	+14,7%
gru 1968	6,07%	−7,0%	−15,7%
maj 1970	8,15%	+12,8%	+43,8%
sie 1972	6,30%	+5,7%	−5,8%
lut 1973	6,64%	−2,9%	−16,6%
kwi 1974	7,58%	−5,9%	−4,6%
kwi 1975	8,22%	+15,1%	+23,8%
sie 1975	8,37%	+2,2%	+18,4%
paź 1977	7,54%	−5,5%	+10,0%
paź 1978	8,72%	+6,1%	+4,1%
wrz 1979	9,44%	−2,0%	+16,8%
sty 1980	11,10%	−7,4%	+14,3%
lut 1981	13,65%	+4,1%	−9,9%
mar 1984	12,22%	+0,3%	+16,9%
kwi 1987	8,39%	+7,3%	−10,6%
sie 1987	8,92%	−26,3%	−21,8%
mar 1989	9,49%	+9,8%	+16,8%
lut 1994	6,22%	−1,6%	+5,1%
wrz 1994	7,52%	−3,4%	+23,8%
maj 1996	6,85%	+1,0%	+24,1%
maj 1999	5,66%	−0,7%	+8,4%
lip 2003	4,49%	+5,8%	+11,7%
maj 2004	4,61%	−3,6%	+4,6%
lis 2005	4,65%	+3,7%	+11,8%
mar 2006	4,68%	+0,1%	+8,4%
cze 2007	5,26%	−1,4%	−10,6%
kwi 2010	4,01%	−13,9%	+12,2%
maj 2013	2,15%	−0,2%	+15,0%
gru 2013	2,99%	+0,9%	+13,6%
lis 2016	2,34%	+8,3%	+18,3%
sty 2018	2,62%	−3,8%	−4,5%
paź 2018	3,15%	−13,4%	+0,9%
lut 2021	1,37%	+8,1%	+10,9%
sty 2022	1,76%	−4,0%	−16,2%
wrz 2022	3,49%	−1,2%	+12,9%
sie 2023	4,28%	+2,1%	+26,1%
sty 2025	4,77%	−8,0%	+19,5%
maj 2026	4,59%	+4,5%	jeszcze nie

Metoda i zastrzeżenia

Co mierzy to badanie, a czego nie

Korekta: pierwsza wersja tej strony (rano 5 października 2026) liczyła wszystkie powroty rentowności 30-latek do 6% bez pytania, w którą stronę szły rentowności, i czytała wynik „raz na pięć” jako uspokojenie. To było złe porównanie: cztery z pięciu przypadków nie przypominają dzisiejszego. Ta wersja je zastępuje.
Korekta (10 października 2026): ta strona podawała, że większość wzrostu prognozowanych zysków w III kwartale to mechanika przesuwania okna, a około 2 punkty to podniesione prognozy. Było odwrotnie: według liczb samego FactSet prognoza na 2026 wzrosła o 6,2%, a przesunięcie okna daje około 3,7%. Policzyłem okno przy wzroście z 2026 zamiast z 2027.
Dane: dzienne zamknięcia. Rentowności 10- i 30-letnich obligacji USA i spread Baa z FRED (Bank Rezerwy Federalnej w St. Louis); indeks S&P 500 z Yahoo Finance; CAPE, wskaźnik C/Z i stopa zysku miesięcznie z danych Roberta Shillera przez multpl.com (zgodność z plikiem Shillera w granicach 1-3%; ostatnie 4 miesiące na szacowanych zyskach).
Bez dywidend: to indeks cenowy, tak samo po nowych szczytach i po dowolnym dniu, więc porównanie jest uczciwe, ale poziomy są o dywidendę niższe niż zwrot całkowity.
Definicje: liczę tylko pierwszy nowy szczyt po co najmniej 3 miesiącach bez takiego. Kierunek („rośnie”): rentowność wyżej niż 3 i 12 miesięcy wcześniej i na 12-miesięcznym szczycie. Cztery definicje szczytu i test kierunku dodałem po przeglądzie pierwszej wersji, przed policzeniem ich wyników.
„Przypadek”: odsetek losowych prób dni o tej samej liczebności, w których wynik był równie słaby lub słabszy (5 000 do 20 000 losowań). Okresy się nakładają, więc to orientacyjna miara, nie formalny test.
Mało przypadków: pięć powrotów do 6%, od 13 do 42 nowych szczytów i trzy okresy wysokich wycen to mało. Wyniki opisują przeszłość i nie mówią, co stanie się tym razem.
Czego nie sprawdziłem: innych rynków niż USA, przyczyn wzrostu rentowności (inflacja, deficyt, polityka Fed) ani spółek z osobna.

Nowe badania wrzucam najpierw na X.

Obserwuj @WojciechBernPL

Wątek na X (po angielsku) Wszystkie badania

Rentowność 30-letnich obligacji USA blisko 6%, jak w 2000 - tyle że idzie w drugą stronę